Thông báo

Trang nhất Trang nhất Tin Tức Trang nhất Hoạt động nhà trường

SỰ TÙY TIỆN - MỘT BIỂU HIỆN CỦA LỐI SỐNG THIẾU VĂN HÓA, KÉM VĂN MINH

Thứ tư - 13/04/2016 04:28

Nguyễn Đình Thanh
                                                                                                                Gv. Khoa Xây dựng Đảng

       Trải qua hàng nghìn năm văn hiến, người Việt Nam đã hình thành cho mình những nét đẹp trong giao tiếp, lối sống, ứng xử được lưu giữ từ thế hệ này sang thế hệ khác tạo nên các mối quan hệ tốt đẹp có văn hóa, có đạo đức trong xã hội. Tuy nhiên bên cạnh những giá trị tốt đẹp đó, một bộ phận người Việt Nam vẫn còn có những hành vi, lối sống không đẹp, thiếu văn hóa, kém văn minh, trong đó có bệnh tùy tiện. 
        Dạo quanh một vòng qua những con phố ở Việt Nam, chúng ta có thể dễ dàng bắt gặp cảnh người dân tiểu tiện bậy ngay bên lề đường dù có nhà vệ sinh công cộng, cảnh người dân vô tư xả rác bừa bãi trên vỉa hè, lề phố dù có những thùng rác với khẩu hiệu “Xin cho tôi rác” ngay bên cạnh. Rồi hiện tượng người dân tùy tiện hút thuốc lá ở những nơi đông người như bệnh viện, nhà ga, hay tình trạng tùy tiện vượt đèn đỏ, tùy tiện sang đường, tùy tiện rẽ ngang khi không có cảnh sát giao thông. Thậm chí có những việc làm tùy tiện nhưng nhiều quá thành quen mà chẳng ai để ý.
       Sự tùy tiện rất phổ biến, có mặt ở mọi lúc, mọi nơi trong cuộc sống của chúng ta. Có thể coi nó như là một căn bệnh đáng sợ đang ăn sâu, bám rễ trong tư tưởng của rất nhiều người Việt hiện nay. Vậy, thế nào là sự tùy tiện? Nguyên nhân của sự tùy tiện là ở đâu? Hậu quả của nó để lại là gì? Và làm thế nào để chúng ta có thể tránh được sự tùy tiện?
       Theo Từ điển Tiếng Việt, từ “tùy tiện” được hiểu là “làm vô nguyên tắc, tiện đâu làm đó, hay có nghĩa là cẩu thả”. Sự tùy tiện hiểu một cách đơn giản là hành động mà không suy nghĩ đến hậu quả. 
        Trên thực tế, nhiều người không để ý đến hậu quả của sự tùy tiện bởi có thể họ nghĩ rằng nó không ảnh hưởng đến cuộc sống của chính mình và mọi người xung quanh. Tuy nhiên, khi nghĩ sâu xa thì có thể thấy hậu quả của nó là rất lớn. Ví dụ như trong một lần trên đường đi công tác, tôi bắt gặp một người phụ nữ trông rất sang trọng, lịch lãm mở cửa xe khách vứt một túi rác ra ngoài và trúng phải người đi đường khác. Tôi và những người xung quanh, ai cũng nhìn người phụ nữ đó với ánh mắt rất kinh ngạc bởi hành động quá bừa bãi và vô trách nhiệm. 
       Đối với tầng lớp lãnh đạo, nhất là những người thực thi luật pháp hay ra chính sách thì sự tùy tiện của họ lại càng gây hậu quả nghiêm trọng hơn. Thời gian qua đã có nhiều quy định, chính sách cả khi đang là dự thảo lẫn được ban hành bị dư luận phản đối gay gắt vì không sát thực tế, mang “tư duy máy lạnh”, ngồi trong phòng ra văn bản. Đã từng có những quy định khá là tùy tiện như: quy định người “ngực lép” không được đi xe máy, quy định xử phạt đến 5 triệu đồng hành vi nghe điện thoại ở cây xăng, quy định "thịt tươi sống bảo quản trong nhiệt độ bình thường chỉ được bán trong vòng 8 tiếng sau khi giết mổ"…
       Sự tùy tiện ảnh hưởng đến hình ảnh của đất nước mình, văn hóa mình trong mắt bạn bè quốc tế. Chẳng hạn, ngày 23/2/2016, một người đàn ông còn rất trẻ mặc vest đen lịch sự, lái xe ô tô Honda Civic thản nhiên dừng xe ở ngã tư Huỳnh Thúc Kháng - Láng Hạ, rồi thoải mái đi vệ sinh vào dải phân cách giữa đường ngay giữa ban ngày, trước sự chứng kiến của đám đông. Đây là hành vi thiếu văn hóa, phản cảm, không biết xấu hổ, coi thường pháp luật, đặc biệt làm mất đi hình ảnh “Thủ đô Hà Nội ngàn năm văn hiến” trong lòng bạn bè quốc tế.

 

 Nam thanh niên thản nhiên dừng xe, tiểu tiện ngay giữa đường

       Hậu quả nặng nề nhất của sự tùy tiện đó là ảnh hưởng đến tính mạng của người khác. Một bác sỹ cẩu thả trong khám chữa bệnh có thể cướp đi tính mạng của người bệnh, một người vượt đèn đỏ gây tai nạn chết người cho người tham gia giao thông khác… thì đấy là hậu quả nặng nhất của sự tùy tiện. 
       Nguyên nhân của sự tùy tiện có rất nhiều: 
      Thứ nhất, chúng ta đi lên từ nền kinh tế tiểu nông nghiệp, chính nền sản xuất tiểu nông cùng với xã hội nông dân - nông thôn - nông nghiệp trong thời kỳ phong kiến khiến cho thói tùy tiện mang tính truyền thống, truyền từ đời này qua đời khác mà đến bây giờ vẫn còn ảnh hưởng khá nặng nề. Khi bước vào sản xuất công nghiệp, người ta vẫn mang theo thói quen đó, sinh ra thói tùy tiện: tùy tiện nghỉ việc, không tuân thủ đúng kỷ luật về công việc, về thời gian...
       Thứ hai, cơ chế pháp luật chưa nghiêm minh, chế tài xử phạt những người vi phạm vì thói tùy tiện chưa chặt chẽ, thiếu sức mạnh răn đe nên một bộ phận người dân có xu hướng coi thường pháp luật và sự tùy tiện vẫn tiếp tục tồn tại.
       Thứ ba, do môi trường xã hội tác động đến. Nhiều người hành động tùy tiện sẽ tạo thành tâm lý đám đông, khiến cho sự tùy tiện có cơ hội lan tỏa, ảnh hưởng đến toàn xã hội. Chẳng hạn, một đứa trẻ có thói tùy tiện vì trong gia đình, cha mẹ, anh chị cũng tùy tiện vứt rác, tùy tiện trong xưng hô…
       Thứ tư, việc giáo dục kỹ năng sống bị xem nhẹ. Một bộ phận trong xã hội chúng ta gần như bỏ qua việc giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng ứng xử xã hội, đặc biệt là đối với trẻ em. Trong các trường học phổ thông chúng ta có môn giáo dục công dân nhưng nội dung, chương trình giáo dục còn nhiều điều chưa hợp lý, nặng về lý thuyết với những khái niệm trừu tượng, sáo rỗng còn những kỹ năng sống, kỹ năng ứng xử trong cuộc sống thường nhật ở gia đình, nơi công cộng lại rất hạn chế. 
       Để hạn chế đến mức thấp nhất sự tùy tiện trong đời sống xã hội đòi hỏi phải trải qua một quá trình và cần phải thực hiện đồng bộ các giải pháp sau:
       Một là, hãy bắt đầu từ giáo dục. Phải tăng cường giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng ứng xử xã hội cho công dân ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Giáo dục cho người học những kỹ năng cơ bản, cần thiết, hướng tới hình thành những thói quen tốt giúp người học thành công, đảm bảo vừa phù hợp với thực tiễn và thuần phong mỹ tục Việt Nam vừa đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế. Nội dung giáo dục kỹ năng sống phải phù hợp với từng lứa tuổi và tiếp tục được rèn luyện theo mức độ tăng dần.
       Hai là, tuyên truyền mạnh mẽ. Chúng ta cần có những chiến dịch vận động kêu gọi cải thiện hình ảnh, cải thiện tác phong, lối sống, hành vi ứng xử hằng ngày của con người Việt Nam để tạo ra sự thay đổi. Nếu không sớm phát động phong trào, tuyên truyền phổ biến để người dân nâng cao ý thức ứng xử nơi công cộng thì hình ảnh Việt Nam chúng ta sẽ ngày càng xấu hơn trong mắt bạn bè quốc tế, và lẽ dĩ nhiên, người Việt sẽ càng ít được coi trọng ở các nước khác.
       Ba là, pháp luật phải nghiêm. Cần phải rà soát, xem xét lại, chi tiết hóa các luật và có những hướng dẫn cụ thể. Đi kèm với đó là có người thực hiện. Không phải luật pháp Việt Nam không có những quy định xử phạt hành vi tùy tiện, vi phạm quy định chung… nhưng thực tế chưa đủ lực lượng thực thi, kiểm tra, giám sát, từ đó dẫn đến giảm sút hiệu lực, hiệu quả của luật pháp.
       Cuối cùng, mỗi cá nhân hãy là tấm gương. Mỗi người chúng ta hãy từ chính bản thân mình thay đổi suy nghĩ, hành động tùy tiện của chính mình. Sau đó, hướng dẫn, dạy con cái hoặc anh em mình không nên làm những việc tùy tiện. Dần dần mỗi người góp một chút thì sự thay đổi ấy mới có hiệu quả được. Hãy cùng chung tay góp sức vì một đất nước Việt Nam xanh, sạch, đẹp và văn minh theo khẩu hiệu “Mình vì mọi người, mọi người vì mình”, “Sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật”. Dần dần mọi thứ sẽ thay đổi theo chiều hướng tốt hơn./.

 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

Hình ảnh

Video

Quốc ca

Thời khóa biểu

Truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 29


Hôm nayHôm nay : 2230

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 25907

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 558302